Ta’lim jarayoni ishtrokchilarining raqamli faoliyatini tashkil etish sifatida xizmatlar va vositalar.

Tayanch tushunchalar: raqamli faoliyat, raqamli xizmatlar, va betta avlodlar.

O'qituvchi o'quv jarayonida foydalanishi mumkin bo'lgan zamonaviy raqamli vositalar va xizmatlar turli maqsadlar uchun mo'ljallangan. Masalan, rangli va vizual o'quv materiallarini tayyorlash, testlarni yaratish, audio, video va animatsion videolarni yozib olish, grafik, musiqiy qo'shimchalar, infografika, modellashtirish dasturlarini yaratish. Veb-portfelni saqlash, loyihalar yoki veb-kvestlar ustida birgalikda onlayn ishlarni tashkil qilish vositalari. Kontent mualliflari uchun yaratilgan ta'lim resursidan boshqa o'qituvchi foydalanishi mumkinligini yodda tutish muhimdir. Shuning uchun, u muallifning g'oyasini, rejasini, texnikasini tushunishi uchun ehtiyot bo'lish kerak. Resursning xususiyatlarini, uni o'quv jarayonida ishlatish metodologiyasini batafsil tavsiflaydigan uslubiy material, tavsiyalar tayyorlash kerak. Uslubiy hujjatlarning malakali va batafsil dizayni boshqa o'qituvchilar tomonidan ishlab chiqilgan tarkib, elektron ta'lim manbai yoki veb-qidiruvdan foydalanishni osonlashtiradi. Ta'lim mazmunini, elektron ta'lim resurslarini yaratishning asosiy yondashuvlarini ta'kidlaymiz:

dasturlash tillaridan foydalanish;

maxsus va universal amaliy dasturiy vositalardan foydalanish;

raqamli vositalar va veb-xizmatlardan foydalanish;

ta'lim kanallari, platformalar, portallar va saytlarda taqdim etilgan ma'lumotlardan o'quv mazmunini shakllantirish.

Ushbu yondashuvlardan foydalanish imkoniyatlarini ko'rib chiqing.\

Elektron ta'lim resurslari, elektron darsliklar, ekspert va intellektual o'quv tizimlarining dasturiy ta'minoti,qoida tariqasida, dasturlash tillari yordamida amalga oshiriladi. "To'g'ridan-to'g'ri dasturlash usuli" deb ham ataladigan ushbu usul ishlab chiquvchilarga eng katta erkinlikni beradi, ammo siz hamma narsani tom ma'noda "noldan"qilishingiz kerak.

Juda kamdan-kam hollarda o'qituvchilar mustaqil ravishda elektron ta'lim resurslarini, dasturlash tillarida o'quv jarayoni uchun turli xil dasturiy tizimlarni ishlab chiqadilar. Odatda, bu holda jamoa ishlaydi, ishni yuqori professional darajada bajarishga tayyor bo'lgan professional dasturchilar yoki ixtisoslashgan firmalar jalb qilinadi. Shuni ta'kidlash kerakki, informatika o'qituvchilari imtiyozli mavqega ega. Biroq, ular har doim ham dasturlash bo'yicha bilimga ega emaslar, eng muhimi – multimedia, interfaol elektron ta'lim resursini yaratish uchun vaqt. Amaliyotda dasturlash tillari yordamida o'qituvchilar tomonidan shaxsan ishlab chiqilgan mualliflik dasturlari tobora kam uchraydi. Bunday dasturlar haqiqiy ob'ektlar va jarayonlarni taqlid qilishi, haqiqiy qurilmaning ishlashini yoki fizik hodisa va jarayonning borishini taqlid qilishi, grafikalar va diagrammalar tuzishi mumkin. Elektron ta'lim manbai, axborot tizimi yoki professional dasturchilar xizmati ustida ishlashga jalb qilish bu sizga mualliflik g'oyalarini foydalanishga yaroqli dasturiy mahsulot bosqichiga olib chiqishga imkon beradi. Dasturlash masalalari ixtisoslashtirilgan o'quv qo'llanmalarida batafsil ko'rib chiqiladi. Oddiy o'qituvchi o'zlashtirishi mumkin bo'lgan oddiy raqamli vositalar va xizmatlarni ko'rib chiqamiz.

Universal dastur paketlari Universal dasturiy ta'minotning odatiy vakillari matn protsessorlari, jadval protsessorlari, grafik muharrirlari, matn, grafik yoki video formatida taqdim etilgan ma'lumotlar bilan ishlashning dasturiy vositalari. Matn protsessorlari-bu matnli hujjatlarni yaratish, tahrirlash va formatlash dasturlari. Misollar: Microsoft Word, Word Perfect, ChiWriter, Multi-Edit, Open Office va boshqalar.

MS PowerPoint elektron taqdimotlarini tayyorlash dasturi. Aynan shu dastur ko'pincha o'qituvchilar tomonidan o'quv prezentatsiyalarini yaratish va qo'llash uchun ishlatiladi. Boshqa dasturlar: Prezi, SlideRocet, VoiceThread va boshqalar.jadval protsessorlari – bu ma'lumotlarni jadvallar, matematik ma'lumotlarni qayta ishlash, ma'lumotlarni vizualizatsiya qilish va grafik diagrammalar shaklida taqdim etish uchun mo'ljallangan dasturlar. Misollar: Microsoft

Excel, Lotus, Quattro Pro va boshqalar.grafik muharrirlari grafik tasvirlarni yaratish, grafik hujjatlarni, shu jumladan diagrammalar, rasmlar, chizmalar, jadvallarni qayta ishlash uchun mo'ljallangan. O'lchamni boshqarish, harakatlanish, rang va fonni boshqarish, har qanday rasmlarning deformatsiyasiga ruxsat beriladi. Misollar: standart dasturlarning bir qismi bo'lgan Paint grafik muharriri

Ma'lumotlar bazasini boshqarish tizimlari (DBMS) murakkab tuzilishga ega ma'lumotlar bilan ishlashga mo'ljallangan. Ular ma'lumotlar bazasini yaratish, uni dastlabki ma'lumotlar bilan to'ldirish, keyinchalik ma'lumotlarni to'ldirish va o'zgartirish, shuningdek ma'lumotlar bazalarida qidiruvni tashkil qilish uchun xizmat qiladi. Misollar: Microsoft Access, Microsoft FoxPro ,Paradox (Borland korporatsiyalari), shuningdek Oracle, Informix, Sybase va boshqalar DBMS.

Ko'p vaqt talab qiladigan hisoblash ishlarini va raqamli tahlil bilan bog'liq faoliyatni avtomatlashtirish tizimlari (Mathematica, Maple, MatLab, MathCad). Murakkab hisob-kitoblarni avtomatlashtirish talabaga diqqatini o'rganilayotgan hodisa yoki jarayonning mohiyatini tushunishga qaratishga imkon beradi. Bunday holda, bo'shatilgan o'quv vaqtidan darsda yanada samarali foydalanish mumkin. Muammoni haqiqatdan etarli modelga tarjima qilish, ushbu modelni to'g'ri o'rganish qobiliyati tadqiqot natijalarini talqin qilish talabalarning axborot madaniyatining eng muhim elementlari hisoblanadi.

Virtual sintezatorlar, ovozli va musiqiy dasturlardan foydalanib, turli xil manbalardan audio yozib olish, musiqani tartibga solish, raqs aralashmalarini yaratish, audio treklarni yozib olish va ijro etish. Multimedia ma'lumotlari bilan ishlashning dasturiy vositalari o'quv videolarini yaratish, audio va video ma'lumotlar bilan ishlash uchun mo'ljallangan,

Videolarni tahrirlash va ko'rish uchun. Ushbu dasturiy mahsulotlar video yaratish va tahrirlash uchun mo'ljallangan. Bunday vositalar yordamida o'qituvchi videolarni yaratishni, ularni tahrirlashni va turli effektlarni qo'shishni tezda o'zlashtirishi mumkin. Taqdimotlarni ekrandan yozib olish va ovoz berish uchun foydalanish qulay. Misollar: Movavi Screen Capture, Camtasia Studio va boshqalar.

Prezi elektron taqdimotni tayyorlash dasturlari-bu onlayn ijodiy interaktiv taqdimotni yaratish uchun bulutga asoslangan xizmat. Havola: https://prezi.com / 

ClearSlide-bu foydalanuvchilarga istalgan vaqtda onlayn taqdimotlarni yaratish va o'zgartirish imkonini beruvchi bulutga asoslangan yechim. Yaratilgan taqdimotni namoyish etadigan onlayn uchrashuvlarni tashkil qilish uchun dastur mavjud. Ilova tadbirlarda ishtirok etish to'g'risidagi ma'lumotlarni (ishtirokchilar, yig'ilish hisobotlari, ishtirok etish ko'rsatkichlari) to'playdi. Amalga oshirilgan tadbirlar to'g'risidagi ma'lumotlar avtomatik ravishda CRM (axborotni hisobga olish va saqlash tizimlari) da qayd etiladi. Faqat mahsulot demosi bepul mavjud. Havola: https://www.clearslide.com /

VoiceThread-media to'plamlarini joylashtirishga imkon beruvchi veb-xizmat. Masalan: grafikalar, videolar, hujjatlar, taqdimotlar. Matn, audio yoki video formatida sharhlar yaratish, ekrandagi kerakli joylarni, shu jumladan videoni ta'kidlash uchun vositalar mavjud. Izohlarni yozib olish mikrofon, veb-kamera, telefon yoki audio fayllarni yuklash orqali amalga oshirilishi mumkin. Havola: https://voicethread.com /

TopHat-bu o'qituvchilarga o'quvchilar/talabalar faolligini oshirish maqsadida o'qituvchilar/o'qituvchilarga qiziqarli va interaktiv taqdimotlar yaratishga imkon beradigan ko'p qirrali o'quv platformasi. Taqdimotda turli xil multimedia elementlaridan foydalanish mumkin. O'qituvchi mavzu bo'yicha bilimlarni tekshirish, o'rnatilgan baholash tadbirlaridan foydalanish imkoniyatiga ega. Ushbu vosita keyingi mavzu yoki bo'limni tugatgandan so'ng bilimlarni muntazam ravishda kuzatib borish, mavzuni tushunish darajasini va yomon o'rganilgan materialni darhol aniqlash, qiyinchiliklarga duch kelgan talabalarni aniqlash uchun foydalidir. Havola: https://tophat.com/

Canva-minglab shablonlarga ega onlayn grafik yaratish platformasi. Siz shablonlar va manbalar kutubxonasiga, shu jumladan maktab mavzulariga kirishingiz mumkin. Tahrirlanadigan shablonlar asosida rasmlar, grafikalar, infografikani tezda yaratish uchun ishlatiladi. Yaratish uchun kerakli shablonni tanlashingiz kerak: tashrif qog'ozi, taqdimot, postkarta, varaqa, buklet, ijtimoiy tarmoqlardagi post uchun rasm va boshqalar. Keyin uni veb-brauzerda xohlaganingizcha tahrirlang. Masalan: rang sxemasini, matnni, fonni, ishlatilgan rasmlarni o'zgartiring. Tayyor grafikalarni elektron pochta orqali yuborish va ijtimoiy tarmoqlarda nashr etish uchun kompyuterga yuklab olish mumkin yoki yuqori sifatli bosma mahsulotlarning yuqori aniqlikdagi bosma faylida: — plakatlar, kalendarlar, bukletlar va boshqalar. Havola: https://www.canva.com /

PosterMyWall-maktab loyihalarini o'qitish yoki o'tkazish uchun grafikalar, plakatlar va videolar yaratish uchun onlayn platforma. PosterMyWall turli mavzulardagi rasm va video shablonlari kutubxonasi bilan birga keladi. Platformada turli xil plakatlar, varaqalar, ijtimoiy media grafikalari, bosma bannerlar, veb-bannerlar, onlayn reklama shablonlari va boshqalar mavjud. Shablonni o'zgartirish va tahrirlash mumkin. O'qituvchilar uchun PosterMyWall reklamasiz va loyiha ishlarini tashkil qilish imkonini beruvchi bepul sinf hisoblarini taklif qiladi. Talabalarning o'zlari hisob yaratishlari shart emas va faqat ular uchun mavjud bo'lgan tarkibni ko'rishlari mumkin. Bu shaxsiy ma'lumotlarni himoya qilish uchun muhimdir. Havola: https://www.postermywall.com /

Piktochart-bu o'qituvchilar va talabalar tomonidan turli xil ta'lim maqsadlarida ishlatilishi mumkin bo'lgan raqamli vosita. Ushbu vosita infografika, prezentatsiyalar, plakatlar va boshqa vizual materiallarni yaratishga imkon beradi. Bu sinf mashg'ulotlari uchun, shuningdek, uy mashg'ulotlari uchun javob beradi. Havola: https://piktochart.com /

 DesignCap-bu turli mavzular va toifalarni qamrab oladigan shablonlar kutubxonasi bilan onlayn grafik muharriri. DesignCap-da shablonlarning ko'p turlari (plakatlar, varaqalar va boshqalar), shu jumladan maktab mavzulari mavjud. Allaqachon yaratilgan loyihalarni to'liq tahrirlash, shriftlarni o'zgartirish, har bir elementni tahrirlash mumkin. Masalan: rasmni yoki uning qismlarini aylantiring, qatlamlarning rangini yoki joylashishini o'zgartiring va hokazo. https://www.designcap.com /

Visme-bu o'qituvchilar va o'quvchilarga vizual tarkibga ega prezentatsiyalar, infografika, hisobotlar va boshqa materiallarni yaratishga imkon beradigan raqamli sinf vositasi. Visme har qanday ma'lumotlarni vizualizatsiya qilishga yordam beradigan barcha turdagi andozalar va grafik manbalarni taqdim etadi. Animatsiya yaratish, loyihalarga video qo'shish, havolalar va boshqalar uchun vositalar. Har qanday loyiha ochiq yoki yopiq bo'lishi mumkin, shuning uchun uni faqat sizning sinfingiz ko'rishi mumkin. Havola: https://www.visme.co /

Storybird-bu raqamli hikoyalar va hatto illyustratsiyali kitoblarning onlayn yaratuvchisi. Dizayner raqamli hikoyalarni yaratish uchun andozalar va rasmlarni taqdim etadi. O'qituvchi talabalarning ijodiy jarayonini boshqarishi mumkin. Asbobdan qanday foydalanish kerak? Ro'yxatdan o'ting, tarix dizayni mavzusini (tartibini) tanlang va keyin kerakli rasmlarni o'tkazing. Rasmlarni tanlaganingizdan so'ng, rasm chizish mahoratidan qat'i nazar, hikoyangizni yozishingiz yoki rangli raqamli rasmli kitoblarni yaratishingiz mumkin. Ushbu vosita hikoya qilish va yozish orqali yozish va o'qish ko'nikmalarini rivojlantirishga yordam beradi. Ushbu vosita yordamida o'qituvchilar internetda interaktiv va badiiy kitoblar yaratishlari mumkin. Yaratilgan hikoyalar bloglarga joylashtirilishi, elektron pochta orqali yuborilishi va chop etilishi mumkin. Loyihalar ustida guruhli ishlash imkoniyati mavjud. Loyiha davomida barcha ishtirokchilar bir-birlariga sharh berish va yordam berish, natijalarni baholash imkoniyatiga ega bo'ladilar. Havola: https://storybird.com/

Videoni tahrirlash va qayta ishlash, video topshiriqlarni yaratish vositalari videoni tahrirlash va qayta ishlash dasturlarining quyida keltirilgan barcha misollari o'qituvchi tomonidan o'quv videolarini yaratish uchun etarli vositalarga ega. Dasturlar maxsus bilim va ko'nikmalarga ega bo'lmagan oddiy foydalanuvchilarga qaratilgan. Har bir dasturda ko'plab vositalar mavjud: Ekranni suratga olish, filtrlar, kreditlar va original o'tishlar, rasmdagi rasm opsiyasi va ekran o'lchamlari, kontrasti, yorqinligi va yozib olish sifati uchun nozik Sozlamalar mavjud. Dasturlar sizga video audio, suv belgilari, 9 grafik elementlar, substratlar, matn va boshqa tarkibiy qismlarni joylashtirishga imkon beradi. Foydalanuvchi kompyuterda ekranning qaysi maydonini yozish kerakligini aniqlaydi, yozish parametrlarini o'rnatadi. Videoni veb-kameradan yoki audio kuzatuv bilan taqdimotdan yozib olish mumkin. Ovozni karnay yoki mikrofondan yozib olish mumkin. Videoni tahrirlash, fotosuratlar bilan Slayd-shou yaratish, turli xil videolarni birlashtirish, matn, o'q va boshqa rasmlarni qo'shish, haqiqatan ham ma'rifiy videoni olish imkoniyati mavjud. O'qituvchi darslarni yozib olishi va keyin o'z ijodini masofaviy yoki aralash ta'limni tashkil qilish platformasiga, VK yoki Facebook, YouTube yoki Vimeo-ga joylashtirishi mumkin. Biz o'z-o'zidan video yozish uchun ba'zi taniqli dasturlarni sanab o'tamiz. Movavi arzonligi, qo'shimcha foydali dasturlarning mavjudligi bilan ajralib turadi. To'liq ruslashtirilgan. Havola: https://www.movavi.ru Camtasia - "Camtasia Studio"ning eski nomi. Nogiron dasturning bepul versiyasi mavjud. Qulay va tushunarli interfeys. Havola: https://www.techsmith.com/video-editor.html oCam

Screen Recorder-dastur rus, ukrain va boshqa tillarda mavjud. Ammo tarjima qisman, interfeysning bir qismi ingliz tilida qoladi. Havola: http://ocam-screen-recorder.ru / iMovie-bu Apple-ning videoni yozib olish va oson tahrirlash vositasi. Ish stoli va mobil versiyasi mavjud. O'rnatish stoli, o'rnatilgan o'tish, effektlar va filtrlar galereyasi bilan klassik interfeysga ega. Tayyor loyiha shablonlari mavjud. Platformalar: macOS, iOS. Flipgrid - talabalar tomonidan berilgan savollarga javob beradigan videolarni yozib olish vositasi. Talabalar besh daqiqagacha javob yozib olishlari, fotosuratlariga kulgichlar qo'shishlari mumkin. Bu talabalar va talabalarga o'z fikrlarini tengdoshlari va o'qituvchilari bilan bo'lishishda yordam beradigan vositadir. Havola: https://info.flipgrid.com / Thinglink-audiovizual o'quv materiallarini yaratish vositasi. Rasmga 60 dan ortiq tillarda pop-up matn tavsifi bilan "issiq" nuqtalarni qo'yish mumkin. Thinglink o'qituvchilarga interaktiv kontent orqali o'quvchilarning qiziqishini uyg'otadigan o'qitish usullarini amalga oshirish imkoniyatini beradi. Dastur o'qituvchilarga musiqa, tovushlar, matnlar va fotosuratlar bilan interaktiv tasvirlarni yaratishga imkon beradi. Ular boshqa saytlarda yoki Twitter va Facebook kabi ijtimoiy tarmoqlarda joylashtirilishi mumkin. Havola: https://www.thinglink.com / H5p xizmati sizning kursingizga tezkor mashqlar, o'yinlar, vaqt lentalari, o'rnatilgan test bilan videolarni tezda qo'shish imkonini beradi. Jarayonga ishtiyoqli talaba foydali ma'lumotlarni yaxshiroq o'rganadi va o'quv jarayonida motivatsiyani yo'qotmaydi. Havola: https://h5p.org / boshqa shunga o'xshash dasturlar: Animoto (https://animoto.com), Vialogues (https://vialogues.com), Salom (https://helloeko.com), Vizia (https://vizia.co).

Aqliy xaritalar-bu individual g'oyalar va tushunchalar o'rtasidagi munosabatlarni etkazadigan ma'lumotlarning grafik tasviri. Mavzu qanchalik murakkab bo'lmasin, aql xaritasi katta rasmni ko'rishga yordam beradi. Onlayn xaritalar birgalikda ishlashga imkon beradi. Masalan, Real vaqtda jamoa bilan aqliy hujum. Bundan tashqari, barcha jamoa a'zolarining joylashuvi muhim emas. Quyida keltirilgan vositalar bepul va pullik xizmat paketlarini taklif qiladi. Mindmeister-aqliy xaritalarni istalgan miqdordagi talabalar yoki hamkasblar bilan bo'lishish, ular bilan Real vaqtda hamkorlik qilish imkonini beradi. Joylashuvidan qat'i nazar, jamoaning barcha a'zolari aqliy xaritada qilingan o'zgarishlarni darhol ko'rishadi. Jamoa a'zolari mavzular haqida fikr bildirishlari, g'oyalar uchun ovoz berishlari yoki o'rnatilgan suhbatdagi o'zgarishlarni muhokama qilishlari mumkin. Hamkorlikning muhim natijasi g'oyalarni vizualizatsiya qilish va ularni boshqalarga etkazish qobiliyatidir. MindMeister-ga o'rnatilgan taqdimot rejimi yordamida aqliy xaritalarni dinamik Slayd-shoularga aylantirish, taqdimotni saytga kiritish yoki hamkasblaringizga Real vaqtda translyatsiya qilish mumkin. Havola: https://www.mindmeister.com / IBrainstorm-bu bir nechta qurilmalar bilan hamkorlik qilish vositasi. Ushbu vositadan iPad-da rasm chizish va hamkorlik qilish uchun foydalanish qulay. Tayyor echim saqlanadi va jamoaning barcha a'zolariga yuboriladi. Havola: http://www.ibrainstormapp.com / Coggle-bu murakkab ma'lumotlarni almashish vositasi. Birgalikda ishlashga, rasmlarni to'g'ridan-to'g'ri ish stolidan diagrammalarga sudrab borishga imkon beradi. Birgalikda ishlashda alohida shaxsiy ish joylarini yaratish imkoniyati mavjud. Havola: https://coggle.it / Xmind-nafaqat aqliy xaritalarni yaratishga, balki murakkab g'oyalar yoki hodisalar o'rtasidagi sababiy munosabatlarni vizual ravishda tashkil etishga imkon beradi. Xronologik tartibda chuqur qiyosiy tahlil, bosqichlar va jadvallarni kuzatish mumkin. Yechim kompyuter yoki mobil qurilmadan mavjud. Havola: https://www.xmind.net/

Savol va topshiriqlar:

1. Video tahrirlash paketlari haqida ma’lumot bering?

2. Matematik amallarini bajaruvchi dasturiy paketlar?

3. Ofis paketlarining imkoniyatlari?